ناخن‌های سالم و بیمار را بشناسیم

درباره سلامت ناخن بیشتر بدانیم

ناخن به‌عنوان یکی از اجزای بدن که شاید بیشتر درزمینهٔ زیبایی در زنان به آن توجه می‌شود و مردان نیز اکثر اوقات از آن غافل هستند، نقش مهم سلامت و محافظتی برای افراد ایفا می‌کند. بخش حفاظتی ناخن‌ها در سالم نگه‌داشتن انگشتان است؛ اما در مورد سلامتی شاید کمی به اعلان‌هایی که ناخن‌ها اعلام می‌کنند بی‌توجه باشیم و حتی آن‌ها را نشناسیم. اعلان‌هایی که روی ناخن‌ها دیده می‌شود می‌تواند در تشخیص بیماری‌های مختلف به کمک فرد یا پزشک بیاید.

اما ناخن سالم چه شرایطی دارد؟

در مورد شرایط یک ناخن سالم می‌توان گفت این بخش دارای سطح نسبتاً نرم و کمی محدب است. این بافت در طول زمان محکم‌تر شده و خطوطی طولی روی آن‌ها به وجود می‌آید. ناخن در حال طبیعی به دلیل جریان خون در زیر آن صورتی‌رنگ دیده می‌شود. انتهای ناخن هم هلال‌های باریک سفیدرنگی دیده می‌شود.

دکتر طباطبایی، متخصص پوست و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران به جام جم می‌گوید: ناخن سالم سطحی نرم، کمی محدب و شکل مستطیل، گرد، مربع و شفاف دارد و با افزایش سن، به‌تدریج خطوط طولی، خشک و غیر شفاف روی آن به وجود می‌آید. ناخن طبیعی به علت جریان خون موجود در بستر آن صورتی‌رنگ است و در انتهای ناخن‌ها معمولاً خطوط سفید عرضی دیده می‌شود که به علت ضربه‌های معمولی و جزئی است که روزانه به ناخن‌ها وارد می‌شود و طبیعی است. ضخامت ناخن در انتهای آن کم بوده و ابتدای آن بیشتر است.

تغییراتی که در سطح ناخن پدیدار می‌شود می‌تواند نشانه‌هایی از بیماری‌های مختلف باشد که می‌توان به برخی از آن‌ها به‌صورت زیر اشاره کرد.

ایجاد خطوط و شیارهای عرضی

این مشکل ممکن است به دلیل توقف موقت رشد ریشه رخ دهد که در برخی مواقع طولانی شدن این موضوع می‌تواند نشانهٔ خوبی نباشد. این توقف ممکن است به علت وارد شدن ضربه‌های مداوم به سطح ناخن و مانیکور کردن یا جویدن مداوم آن باشد. انواع بیماری‌های قارچی، اگزما، باکتری‌ها، مصرف برخی داروها و بیماری‌های ویروسی می‌توانند باعث ایجاد چنین مشکلی شوند که برای درمان آن‌ها حتماً باید از دارو و دستورات پزشکی استفاده کنید.

پدیدار شدن لک‌های سفید

گاهی لک‌ها و خطوط سفیدرنگ در سطح ناخن دیده می‌شود که به علت اختلال در کار ریشه ناخن‌هاست. در این حالت اگر شفاف و ضخامتش طبیعی باشد، احتمالاً به علت ضربه‌های خفیف و آهسته ولی مکرر به ناخن‌های دست ایجادشده و خطوط سفید اغلب به دلیل مانیکور بروز می‌کند. سفید شدن یکدست ناخن‌ها هم معمولاً ارثی است. سفید شدن موقت تمام صفحه ناخن هم در برخی افراد دیده می‌شود که می‌تواند به علت محرومیت بستر ناخن از خون باشد؛ مانند فشار دادن ناخن با دست که موقتاً ناخن را رنگ‌پریده می‌کند.

پدیدار شدن لکه‌های تیره

لک‌های تیره در ناخن‌ها به دلیل وجود رنگ‌دانه طبیعی ملانین در بدنهٔ ناخن‌ها ایجاد می‌شود. علت این مشکل معمولاً افزایش فعالیت و تعداد سلول‌های رنگ‌ساز ریشه ناخن‌ها است. این تغییر رنگ می‌تواند فقط در یک ناخن یا چند ناخن منفرد یا به‌صورت خطوط طولی قهوه‌ای یا سیاه‌رنگ دیده شود. او ادامه می‌دهد: این عارضه در افراد تیره پوست و سیاه‌پوستان، همچنین در خانم‌های باردار شایع است و با مصرف بعضی داروها هم دیده می‌شود. نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که لکه‌های تیره در ناخن‌ها ممکن است نشانه ابتلا به ویروس HIV یا سندرم آدیسون (بیماری‌های غده فوق کلیه) هم باشد و گاهی با لکه‌های تیره لب‌ها و نواحی تناسلی همراه است. وجود یک نوار سیاه در ناخن می‌تواند ناشی از خال رنگی ریشه ناخن یا در مواردی علت ابتلا به سرطان بسیار بدخیم ملانوم باشد. البته گاهی هم ممکن است به دلیل ضربه ایجاد شده باشد؛ که در این موارد می‌توانید آن‌ها را ندیده بگیرید به شرطی که از این موضوع مطمئن باشید.

شرایط و دلایل دیگری هم می‌تواند به موضوعات مختلف سلامتی افراد از روی ناخن قابل‌تشخیص و پیگیری باشد که بهتر است بعد از پدیدار شدن آن‌ها با دکتر خود مشورت کنید.